و اين سخن را شيعه و سنى « 1 » به طرق متواتره از جمعيتى بسيار از صحابه رسول خدا ( ص ) از آن جناب نقل كرده‌اند ، كه علماى حديث عده آن صحابه را تا سى و پنج نفر شمرده‌اند ، و در بعضى از اين طرق عبارت « لن يفترقا حتى يردا على الحوض » نيز آمده ، و اين حديث دلالت دارد بر اينكه قول اهل بيت ( ع ) حجت است . پس هر چه در باره قرآن گفته باشند حجت و واجب الاتباع است ، و بايد در معناى قرآن تنها به گفته آنان اكتفاء كرد ، و گرنه لازم مىآيد كه اهل بيت با قرآن نباشند ، و از آن جدا محسوب شوند . در پاسخ مىگوئيم : عين آن معنايى كه ما قبلا براى پيروى از بيان رسول اللَّه ( ص ) كرديم در اين حديث شريف جارى است ، و اين حديث نمىخواهد حجيت ظاهر قرآن را باطل نموده و آن را منحصر در ظاهر بيان اهل بيت ( ع ) كند ، چگونه ممكن است چنين چيزى منظور باشد ، با اينكه در متن همين حديث فرموده : « قرآن و عترت هرگز از هم جدا نمىشوند » . و با اين بيان مىخواهد قرآن و عترت را با هم حجت كند . پس اين حديث به ما مىگويد قرآن بر معانى خود دلالت دارد و معارف الهيه را كشف مىكند و اهل بيت ( ع ) ما را به طريق اين دلالت هدايت نموده ، به سوى اغراض و مقاصد قرآن راهنمايى مىكنند . علاوه بر اينكه نظير رواياتى كه از رسول خدا ( ص ) در دعوت مردم به اخذ قرآن و تدبر در آن و عرضه احاديث بر آن وارد شده ، رواياتى هم از ائمه اهل بيت ( ع ) وارد شده است . از اينهم كه بگذريم در گروه بسيارى از روايات تفسيرى كه از اين خاندان رسيده طريقه استدلال به آيه اى براى آيه ديگر ، و استشهاد به يك معنا بر معناى ديگر به كار رفته ، و اين درست نيست مگر وقتى كه معنا معنايى باشد كه در افق فهم شنونده باشد ، و ذهن شنونده بتواند مستقلا آن را درك كند ، چيزى كه هست به او سفارش كنند از فلان طريق معين در اين كلام تدبر كن . اضافه بر اينكه در اين بين ، رواياتى از اهل بيت ( ع ) رسيده كه بطور صريح دلالت بر همين معنا دارد ، نظير روايتى كه صاحب محاسن « 2 » آن را بسند خود از ابى لبيد بحرانى از ابى جعفر ( ع ) نقل كرده كه در ضمن حديثى فرمود : « هر كس خيال كند كه

--> ( 1 ) صحيح مسلم بشرح النوى ج 15 ص 180 در ترجمه فضائل على ( ع ) . ( 2 ) محاسن برقى ص 270 ح 360 .